បំណុលចំនួន $39 លានលានដុល្លារ($39 Trillion)តើនៅតែធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកនាំមុខពិភពលោកទៀតបានទេ? — 5 ចំនុច ដែលប្រទេសចិនកំពុងមានប្រៀបដោយស្ងាត់ៗ

 

សហរដ្ឋអាមេរិកមានថវិកាយោធាច្រើនជាងប្រទេសចិន3ដង មានសម្ព័ន្ធមិត្តយោធាខ្លាំងបំផុតក្នុងពិភពលោក និងបានគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកតាមរយៈប្រាក់ដុល្លារអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ប៉ុន្តែប្រសិនបើសង្គ្រាមដែលកំពុងកើតឡើងនេះមិនបានវាស់វែងដោយអំណាចយោធាទេ ប៉ុន្តែដោយបំណុល ថ្លៃថាមពល ខ្សែសង្វាក់ឧស្សាហកម្ម និងឥទ្ធិពលហិរញ្ញវត្ថុ — រូបភាពដែលឃើញអាចខុសគ្នាខ្លាំង។

អ្នកវិភាគសកលជាច្រើនយល់ស្របលើចំណុចមួយដូចគ្នាគឺ៖ ពេលនេះពេលវេលានៅខាងប្រទេសចិន មិនមែននៅខាងសហរដ្ឋអាមេរិកទៀតទេ នេះមិនមែនជាសំណួរថាអ្នកណារឹងមាំជាងអ្នកណានោះទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញតើអ្នកណាកំពុងដើរអុកបានត្រឹមត្រូវក្នុងរយៈពេលវែង និងអ្នកណាកំពុងបាត់បង់ប្រៀបដោយមិនដឹងខ្លួន។

ចំណុចដំបូងដែលត្រូវពិចារណាគឺបំណុលសាធារណៈរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ 2026 បំណុលរបស់រដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងលើសពី $39 លានលានដុល្លារ($39 Trillion) ហើយការិយាល័យថវិកាសភា (CBO) ដែលជាទីភ្នាក់ងារមួយដែលវិភាគស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ប្រទេសដោយសុក្រិត្តបំផុត បានប៉ាន់ប្រមាណថាតួលេខនេះនឹងបន្តកើនឡើង ដោយឈានដល់ 120% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបនៅឆ្នាំ 2036 នេះមានន័យថាបំណុលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងធំជាងទំហំនៃសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។

ថវិកាក្នុងឆ្នាំ 2026 តែមួយឆ្នាំ ឱនភាពថវិកាត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងមានប្រហែល $1.9 លានលានដុល្លារ ($1.9 Trillion) ដោយបន្តកើនឡើងរហូត ប្រទេសមួយដែលចំណាយច្រើនជាងប្រាក់ចំណូលជាប់លាប់ និងបន្ទុកបំណុលកើនឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ មិនថាយោធារបស់ខ្លួនខ្លាំងប៉ុណ្ណានោះទេ អំណាចចរចារយៈពេលវែងរបស់ខ្លួនថយចុះបន្តិចម្តងៗ។

 ចំណុចទី2 គឺមានប្រៀបអត្ថប្រយោជន៍លើថាមពល និង AI ឬបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ថ្លៃអគ្គិសនីនៅក្នុងប្រទេសចិនមានប្រហែល $0.04 ដុល្លារ ទៅ $0.08 ដុល្លារក្នុងមួយឯកតា បើប្រៀបធៀបទៅនឹង $0.15 ដុល្លារក្នុងមួយឯកតានៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលថោកជាងស្ទើរតែ2ទៅ4ដង តួលេខនេះអាចហាក់ដូចជាការចំណាយលើសេវាប្រើប្រាស់ធម្មតា ប៉ុន្តែនៅក្នុងពិភពលោកមួយដែល AI កំពុងក្លាយជាស្នូលនៃការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ច ការចំណាយលើអគ្គិសនីគឺជាការចំណាយផលិតកម្មដ៏សំខាន់បំផុត។

Data Center មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យធំៗដែលប្រើដើម្បីបណ្តុះបណ្តាល AI ប្រើប្រាស់អគ្គិសនីយ៉ាងច្រើន ប្រទេសដែលចំណាយលើអគ្គិសនីទាបផលិត AI ក្នុងតម្លៃដើមទុនទាប ប៉ុន្តែប្រកួតប្រជែងបានខ្លាំងជាងនៅក្នុងទីផ្សារពិភពលោកនៅឆ្នាំ 2025 ចំនួនក្រុមហ៊ុន AI នៅក្នុងប្រទេសចិនមានលើសពី 6,000 កន្លែង តម្លៃនៃឧស្សាហកម្ម AI របស់ចិននឹងលើសពី 1.2 លានលានយន់ ឬប្រហែល $176,000 លានដុល្លារ ហើយក្រុមហ៊ុន AI របស់ចិននឹងទាក់ទាញការវិនិយោគមូលធនបណ្តាក់ទុនសកល Venture Capital ប្រហែល $13,900 លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំដដែល ដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី3លើពិភពលោក។

 ចំណុចទី3គឺជាអ្វីដែលអ្នកសេដ្ឋកិច្ចហៅថាការត្រួតត្រាឧស្សាហកម្ម Industrial Dominance  ប្រទេសចិនមិនត្រឹមតែផលិតផលិតផលថាមពលស្អាតប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងគ្របដណ្ដប់ទីផ្សារពិភពលោកស្ទើរតែគ្រប់ឧស្សាហកម្មពាក់ព័ន្ធ មិនថាជារថយន្តអគ្គិសនី អាគុយ បន្ទះសូឡា ទួរប៊ីនខ្យល់ ( wind turbine )គ្រឿងអេឡិចត្រូនិចថាមពល គ្រឿងចក្រឧស្សាហកម្ម ឬប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្ម ពិភពលោកកំពុងផ្លាស់ប្តូរពីឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល Fossil fuel ដូចជាប្រេងនិងឧស្ម័នទៅជាថាមពលស្អាត ប្រទេសចិនជាម្ចាស់បច្ចេកវិទ្យា និងខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មឧស្សាហកម្មថាមពលស្អាតទាំងមូល ឋានៈនេះគឺស្រដៀងគ្នាទៅនឹងអ្វីដែល OPEC និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមានក្នុងយុគសម័យប្រេង អ្នកណាដែលគ្រប់គ្រងប្រេងឥន្ធនៈនៃយុគសម័យបន្ត អ្នកនោះនឹងមានអំណាចរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកបន្ត។

 ចំណុចទី4គឺយុទ្ធសាស្ត្រហិរញ្ញវត្ថុដែលប្រទេសចិនកំពុងកសាងស្របគ្នានឹងប្រព័ន្ធដុល្លារ BRI ឬ Belt and Road Initiative គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់និងផ្លូវ គឺជាគម្រោងវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងប្រទេសជាង 140 នៅទូទាំងពិភពលោក ដែលគ្របដណ្តប់លើផ្លូវថ្នល់ កំពង់ផែ ផ្លូវដែក និងបណ្តាញទំនាក់ទំនង ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ជាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគឺប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុដែលប្រទេសចិនកំពុងកសាងរួមជាមួយគ្នា។

CIPS (Cross-Border Interbank Payment System) តំណាងឱ្យប្រព័ន្ធទូទាត់អន្តរធនាគារឆ្លងកាត់ព្រំដែន ដែលជាប្រព័ន្ធទូទាត់អន្តរជាតិរបស់ប្រទេសចិនដំណើរការស្រដៀងគ្នាទៅនឹង SWIFT ដែលជាប្រព័ន្ធផ្ទេរប្រាក់អន្តរជាតិដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រើជាឧបករណ៍ដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុសកលអស់រយៈពេលជាយូរមកហើយ នៅឆ្នាំ 2025 CIPS បានដំណើរការប្រតិបត្តិការជាប្រាក់យន់ដែលមានតម្លៃស្មើនឹង $245 លានលានដុល្លារ ហើយប្រទេសចិនក៏មានកិច្ចព្រមព្រៀងប្តូរប្រាក់ជាមួយធនាគារកណ្តាលជាង 40 ប្រទេស។

ក្រុម BRICS ដែលមានប្រទេសប្រេស៊ីល រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា ចិន អាហ្វ្រិកខាងត្បូង និងសមាជិកថ្មី កំពុងជំរុញយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មដោយប្រើរូបិយប័ណ្ណក្នុងប្រទេសជំនួសឱ្យប្រាក់ដុល្លារ ពាណិជ្ជកម្មរវាងរុស្ស៊ី និងឥណ្ឌាបានផ្លាស់ប្តូរស្ទើរតែទាំងស្រុងទៅជារូពី rupee និងរូប៊ល ruble ខណៈដែលចិន និងប្រេស៊ីលប្រើប្រាស់ប្រាក់យន់(Yuan)  និងប្រាក់រៀល (Brazilian Real) ជំនួសវិញ  BRICS New Development Bank ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ថ្មី BRICS មានគោលបំណងផ្តល់ប្រាក់កម្ចីចំនួន 30% នៃប្រាក់កម្ចីទាំងអស់ជារូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុកនៅឆ្នាំ 2026។

ដំណើរការ de-dollarization  ឬការកាត់បន្ថយតួនាទីរបស់ប្រាក់ដុល្លារនៅក្នុងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុសកល មិនបានកើតឡើងភ្លាមៗនោះទេ ប៉ុន្តែកំពុងដំណើរការដោយស្ងប់ស្ងាត់ និងមួយជំហានម្តងៗ រាល់ប្រតិបត្តិការដែលឆ្លងកាត់ CIPS ជំនួសឱ្យ SWIFT គឺជាសញ្ញានៃប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរ។

ចំណុចទី5 និងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុតគឺអ្វីដែលហៅថា  Strategic Patience  ការអត់ធ្មត់ជាយុទ្ធសាស្ត្រ ប្រទេសចិន ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ស៊ី ជីនពីង កំពុងលេងហ្គេមរយៈពេលវែងដែលមានវិន័យ មិនប្រញាប់ មិនប្រកូកប្រកាស ប៉ុន្តែកំពុងកសាងអំណាចជាស្រទាប់ៗរបស់ខ្លួនបន្តិចម្តងៗ ។

 

ខណៈពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបច្ចុប្បន្នកំពុងបន្តគោលនយោបាយដែលប្រទេសជាច្រើនមើលឃើញថាមិនប្រាកដប្រជា — ដូចជាជាការដកខ្លួនចេញពីពហុភាគីនិយម ការកាត់បន្ថយថវិការបស់ USAID អង្គការជំនួយបរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ឬការបន្ថែមពន្ធនាំចូលដែលធ្វើឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តមិនពេញចិត្ត — ប្រទេសចិនកំពុងចូលខ្លួនមកបំពេញចន្លោះប្រហោងដែលបន្សល់ទុកដោយសហរដ្ឋអាមេរិកយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងដោយស្ងៀមស្ងាត់។

នៅឯកិច្ចប្រជុំ Davos 2026 កាលពីដើមឆ្នាំនេះ ប្រទេសចិនបានចូលខ្លួនជាប្រភពនៃសន្តិសុខ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅក្នុងពិភពលោកដ៏ច្របូកច្របល់មួយនេះ មេដឹកនាំចិនបានបង្ហាញសញ្ញាយ៉ាងច្បាស់ថាត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីបើកទូលាយពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគជាមួយគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ដោយមិនដាក់លក្ខខណ្ឌនយោបាយ មិនធ្វើដូចលោកខាងលិចតែងតែធ្វើនោះទេ ប្រទេសនានានៅអាហ្វ្រិក អាមេរិកឡាទីន និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍កំពុងឆ្លើយតបជាវិជ្ជមានចំពោះសញ្ញានេះ ទំនាក់ទំនងរបស់ចិនជាមួយអឺរ៉ុប កាណាដា ឥណ្ឌា និងបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់កំពុងមានភាពប្រសើរឡើងជាលំដាប់ ខណៈពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងជួបប្រទះជម្លោះកាន់តែខ្លាំងឡើងជាមួយប្រទេសជាច្រើនក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងនេះ។

មុននឹងសន្និដ្ឋានថាពេលវេលាគឺស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ប្រទេសចិនទាំងស្រុង ត្រូវនិយាយចំណុចខ្សោយដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ចិននៅពេលនេះដែរ៖ គឺឧបករណ៍អេឡិច Semiconductor ឬបន្ទះឈីប ពីតៃវ៉ាន់ ដែលជាប្រទេសកោះមួយស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅតែគ្របដណ្ដប់ទីផ្សារសកលសម្រាប់ការផលិតបន្ទះឈីបកម្រិតខ្ពស់ ដោយកាន់កាប់ចំណែកទីផ្សារជាង 78% TSMC Taiwan Semiconductor Manufacturing Company  ផលិតបន្ទះឈីបកម្រិតខ្ពស់តូចបំផុតប្រហែល 90% របស់ពិភពលោក និងបន្ទះឈីប 99% ដែលប្រើសម្រាប់បណ្តុះបណ្តាល AI ជំនាន់ក្រោយ។

នេះជាចំណុចដែលប្រទេសចិននៅចាញ់ប្រៀបនិងមូលហេតុដែលសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែកាន់សន្លឹកបៀសំខាន់មួយ ដរាបណាប្រទេសចិននៅពឹងផ្អែកលើ TSMC សម្រាប់បន្ទះឈីបកម្រិតខ្ពស់ យុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែងរបស់ប្រទេសចិននៅមានចន្លោះប្រហោងខ្លាំង ប៉ុន្តែប្រទេសចិនមិនព្រងើយកន្តើយនឹងចំណុចខ្សោយនេះទេ  មូលនិធិមួយមានឈ្មោះ  Big Fund Phase III ដែលបង្កើតឡើងដោយរដ្ឋាភិបាល ជាមួយនឹងការវិនិយោគសរុបចំនួន $344,000 លានដុល្លារ គឺជាផ្នែកមួយនៃថវិកាធំជាង$1លានលានដុល្លារ($1 Trillion)ដែលប្រទេសចិនមានបំណងវិនិយោគក្នុងការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មបន្ទះឈីបដែលពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯង ប្រសិនបើប្រទេសចិនអភិវឌ្ឍបន្ទះឈីបកម្រិតខ្ពស់ដោយជោគជ័យ ចំណុចខ្សោយដែលនៅសល់នេះនឹងត្រូវបានលុបបំបាត់ភ្លាម។

 សញ្ញាសំខាន់ៗចំនួន3ដែលត្រូវតាមដានក្នុងរយៈពេល 6-12 ខែខាងមុខគឺ៖ ទី1 វឌ្ឍនភាពនៃឧស្សាហកម្មបន្ទះឈីបរបស់ប្រទេសចិន ជាពិសេសថាតើBig Fund អាចកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើ TSMC បានប៉ុន្មាន ប្រសិនបើប្រទេសចិនអាចផលិតបន្ទះឈីបទំហំ 7 ណាណូម៉ែត្រ ឬតូចជាងនេះក្នុងទ្រង់ទ្រាយពាណិជ្ជកម្ម នោះនឹងជាសញ្ញាមួយដែលផ្លាស់ប្តូរសមីការទាំងមូល។

 ទី2 ទិសដៅរបស់ BRICS ក្នុងការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណឌីជីថលរបស់ធនាគារកណ្តាលសម្រាប់ការជួញដូរផ្ទៃក្នុងសមាជិក ប្រសិនបើប្រទេសជាសមាជិកចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធនេះក្នុងបរិមាណដែលអាចវាស់វែងបាន នោះនឹងជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុសកល។

 ទី3 គោលនយោបាយការបរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងថាតើវាអាចទទួលបានទំនុកចិត្តពីសម្ព័ន្ធមិត្តដែលកាន់តែឃ្លាតឆ្ងាយរបស់ខ្លួនដែរឬទេ អង្គការណាតូ ដែលជាអង្គការសន្ធិសញ្ញាយោធានៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង ក៏ដូចជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកដូចជាជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង គឺជាកត្តាសំខាន់ៗដែលផ្តល់ឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកនូវអត្ថប្រយោជន៍ ប៉ុន្តែទំនុកចិត្តពិបាកកសាង ងាយបាត់បង់ ហើយការងើបឡើងវិញយឺតយ៉ាវណាស់។

មហាអំណាចមិនដួលរលំភ្លាមៗទេ ប៉ុន្តែជាធម្មតាការធ្លាក់ចុះបន្តិចម្តងៗតាមរយៈការប្រមូលផ្តុំបំណុល និងការបាត់បង់អត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច ហើយនៅពេលដែលប្រទេសដទៃទៀតងាកទៅរកជម្រើសជំនួសបន្តិចម្តងៗ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែនាំមុខគេក្នុងសម្ព័ន្ធភាពយោធា បច្ចេកវិទ្យាបន្ទះឈីបទំនើប និងប្រាក់ដុល្លារជារូបិយប័ណ្ណបម្រុងចម្បងរបស់ពិភពលោក ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចំណុចទាំង5ដែលប្រទេសចិនកំពុងកសាងអត្ថប្រយោជន៍គឺជាសញ្ញានៃសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរទិសដៅដោយស្ងាត់ៗ មួយជំហានម្តងៗ។

អត្ថបទ ៖ សេនាមេឃ