លោកស៊ីជីនពីងបង្ហាញពីលទ្ធផលវិជ្ជមានក្នុងការចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែព្រមានថាបញ្ហា «តៃវ៉ាន់» អាចជំរុញឱ្យប្រទេសទាំងពីរធ្លាក់ចូលទៅក្នុងជម្លោះ ទន្ទឹមនឹងនេះ «ត្រាំ» សរសើរប្រធានាធិបតីចិនថាជា «មេដឹកនាំដ៏អស្ចារ្យ»

 

ប្រទេសចិន ៖ លោកស៊ីជីនពីងបង្ហាញពីលទ្ធផលវិជ្ជមានក្នុងការចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែព្រមានថាបញ្ហា «តៃវ៉ាន់» អាចជំរុញឱ្យប្រទេសទាំងពីរធ្លាក់ចូលទៅក្នុងជម្លោះ ទន្ទឹមនឹងនេះ «ត្រាំ» សរសើរប្រធានាធិបតីចិនថាជា «មេដឹកនាំដ៏អស្ចារ្យ»។

 ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនពីង បានសរសើរលទ្ធផលវិជ្ជមាននៃការចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក នៅពេលចាប់ផ្តើមកិច្ចប្រជុំកំពូលរយៈពេលពីរថ្ងៃជាមួយប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នៅទីក្រុងប៉េកាំង នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ (ថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា) ការពិភាក្សាក៏បានគ្របដណ្តប់លើសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ និងការលក់អាវុធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅឱ្យតៃវ៉ាន់ផងដែរ។

 

ដោយសារតែប្រជាប្រិយភាពរបស់គាត់ធ្លាក់ចុះ នៅក្នុងជម្លោះមជ្ឈិមបូព៌ា ដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏គួរឱ្យរំពឹងទុករបស់លោក ត្រាំ ទៅកាន់ប្រទេសចិន ដែលជាដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិកក្នុងរយៈពេល ១០ ឆ្នាំចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧ គឺកាន់តែមានសារៈសំខាន់ថែមទៀត។

 «លោកជាមេដឹកនាំដ៏អស្ចារ្យ ពេលខ្លះមានអ្នកមិនចូលចិត្តខ្ញុំនិយាយទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំនៅតែនិយាយ» លោក ត្រាំ បានប្រាប់លោក ស៊ី ជីនពីង បន្ទាប់ពីមេដឹកនាំចិនបានស្វាគមន៍គាត់យ៉ាងកក់ក្តៅនៅឯសាលធំប្រជាជននៅទីក្រុងប៉េកាំង ជាកន្លែងដែលមានកងកំលាំងកិត្តិយសការពា និងកុមារជាច្រើនបានគ្រវីផ្កា និងទង់ជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក និងទង់ប្រទេសចិនដោយក្តីរីករាយ។

«មានមនុស្សមួយចំនួននិយាយថា នេះអាចជាកិច្ចប្រជុំកំពូលដ៏ធំបំផុតមិនធ្លាប់មាន» លោក ត្រាំ បន្ថែម «វាជាកិត្តិយសដ៏ធំធេងណាស់ដែលបាននៅជាមួយលោក ជាកិត្តិយសដែលបានធ្វើជាមិត្តរបស់លោក ហើយទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងកាន់តែប្រសើរឡើងជាងពេលណាៗទាំងអស់» លោកបានបន្ថែម។

លោក ស៊ី ជីនពីង បានបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលដោយប្រាប់លោក ត្រាំ ថា ទំនាក់ទំនងស្ថិរភាពរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក គឺមានប្រយោជន៍សម្រាប់ពិភពលោកទាំងមូល។

លោក ស៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា «នៅពេលដែលយើងសហការគ្នា ភាគីទាំងពីរទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ នៅពេលដែលយើងប្រឈមមុខគ្នា យើងទាំងពីរនឹងខាតបង់»។

មេដឹកនាំចិនក៏បានបង្ហាញផងដែរថា កិច្ចពិភាក្សាត្រៀមរៀបចំដោយក្រុមសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មនៅកូរ៉េខាងត្បូងកាលពីថ្ងៃពុធ (១៣) សម្រេចបាន «លទ្ធផលវិជ្ជមាន និងមានតុល្យភាព » នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានស៊ីនហួរបស់ប្រទេសចិន។

មន្ត្រីបាននិយាយថា កិច្ចពិភាក្សាជុំចុងក្រោយបំផុតមានគោលបំណងរក្សាសន្តិភាពពាណិជ្ជកម្មដែលចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានព្រមព្រៀងគ្នាកាលពីខែតុលាឆ្នាំមុន និងដើម្បីកសាងយន្តការមួយគាំទ្រដល់ពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគនាពេលអនាគត។

អ្នកដែលអមដំណើរលោក ត្រាំ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ រួមមានក្រុមនាយកប្រតិបត្តិដែលកំពុងស្វែងរកការដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយចិន រួមទាំងលោក Elon Musk និងលោក Jensen Huang នាយកប្រតិបត្តិ Nvidia ដែលបានចូលរួមដំណើរទស្សនកិច្ចនៅនាទីចុងក្រោយ។

លោក ត្រាំ បាននិយាយថា រឿងដំបូងដែលលោកនឹងស្នើសុំពីលោក ស៊ី ជីនពីង គឺឱ្យប្រទេសចិន «បើកចំហ» ចំពោះឧស្សាហកម្មអាមេរិក។

លោក Elon Musk, លោក Huang និងលោក Tim Cook នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Apple បានចូលរួមក្នុងកិច្ចពិភាក្សាបើកឆាករវាងមហាអំណាចទាំងពីរ ដោយលោក Musk បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា កិច្ចពិភាក្សានេះគឺ "ល្អឥតខ្ចោះ" នៅពេលដែលលោកដើរចេញពីសាលប្រជុំធំ។

 កិច្ចប្រជុំកំពូលសប្តាហ៍នេះនឹងផ្តល់ឱកាសឱ្យលោក Xi Jinping និងលោក Trump ជួបគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ បន្ទាប់ពីការពិភាក្សាដំបូង ពួកគេនឹងទៅទស្សនាប្រាសាទឋានសួគ៌ធឿនថាន ដែលជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ និងចូលរួមពិធីជប់លៀងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ (១៤) មុនពេលទទួលទានតែ និងអាហារថ្ងៃត្រង់ជាមួយគ្នានៅថ្ងៃសុក្រ (១៥) នេះបើយោងតាមរបាយការណ៏សេតវិមាន។

 លោក Ali Wine ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់ផ្នែកទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិននៅក្រុមវិបត្តិអន្តរជាតិ(International Crisis Group) បាននិយាយថា សក្ដានុភាពអំណាចបានផ្លាស់ប្តូរចាប់តាំងពីដំណើរទស្សនកិច្ចចុងក្រោយរបស់លោក Trump ទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំង ជាកន្លែងដែលប្រទេសចិនបានខិតខំប្រឹងប្រែងគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីស្វាគមន៍លោក Trump និងទិញទំនិញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ។

លោក Wein បានមានប្រសាសន៍ថា នៅពេលនោះ «ប្រទេសចិនបានព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលសហរដ្ឋអាមេរិកអំពីស្ថានភាពដែលកំពុងកើនឡើងរបស់ខ្លួន... ប៉ុន្តែលើកនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងទទួលយកស្ថានភាពនោះដោយខ្លួនឯង ដោយគ្មានការជំរុញណាមួយឡើយ» បង្ហាញថា លោក Trump បានណែនាំឡើងវិញនូវពាក្យថា «G2» ដែលមានន័យថាមហាអំណាចភ្លោះ ក្នុងអំឡុងពេលនៃកិច្ចប្រជុំរបស់លោកជាមួយលោក Xi Jinping នៅខាងក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូល APEC នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងកាលពីខែតុលាឆ្នាំមុន។

 តុលាការអាមេរិកបានកំណត់ដែនអំណាចរបស់លោក Trump ក្នុងការដាក់ពន្ធលើទំនិញនាំចេញពីប្រទេសចិន និងប្រទេសដទៃទៀតតាមអំពើចិត្ត ខណៈដែលជម្លោះអ៊ីរ៉ង់-អ៊ីរ៉ង់នៅតែបន្តជំរុញសាច់ប្រាក់អតិផរណានៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងបង្កើនហានិភ័យដែលគណបក្សសាធារណរដ្ឋរបស់លោក Trump នឹងបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងលើសភាមួយ ឬទាំងពីរបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិនៅខែវិច្ឆិកា។

 ទោះបីជាសេដ្ឋកិច្ចចិនក៏កំពុងចុះខ្សោយដូចគ្នាក៏ដោយ តែលោក Xi Jinping មិនប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច ឬនយោបាយកម្រិតដូចលោក Trump នោះទេ។

 ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាគីទាំងពីរបានរក្សាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពពាណិជ្ជកម្មដែលសម្រេចបានក្នុងខែតុលាកន្លងមក ដែលក្នុងនោះលោក Trump បានផ្អាកពន្ធលើការនាំចូលរបស់ចិនក្នុងតួលេខបីខ្ទង់ ខណៈដែលលោក Xi Jinping បានដកឃ្លាចេញពីការរឹតបន្តឹងការផ្គត់ផ្គង់រ៉ែដ៏កម្រទូទាំងពិភពលោក ដែលមានសារៈសំខាន់ក្នុងការផលិតទំនិញចាប់ពីយានយន្តអគ្គិសនីរហូតដល់អាវុធ។

លើសពីនេះ ការពិភាក្សាត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងផ្តោតលើការបង្កើតវេទិកាមួយដើម្បីលើកកម្ពស់ពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគរវាងពួកគេ ហើយការចរចាលើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ត្រូវបានគេរំពឹងទុក។

 ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចង់លក់យន្តហោះ Boeing ផលិតផលកសិកម្ម និងថាមពលទៅឱ្យប្រទេសចិន ដើម្បីកាត់បន្ថយឱនភាពពាណិជ្ជកម្មដែលធ្វើឱ្យលោក Trump មិនពេញចិត្តជាយូរមកហើយ ខណៈដែលទីក្រុងប៉េកាំងចង់ឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកបន្ធូរបន្ថយការរឹតបន្តឹងលើការនាំចេញឧបករណ៍ផលិតបន្ទះឈីប និងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកទំនើប។

ក្រៅពីបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម លោក Trump ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជំរុញឱ្យប្រទេសចិនបញ្ចុះបញ្ចូលអ៊ីរ៉ង់ឱ្យឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះ។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញនៅតែមានការសង្ស័យថាតើលោក Xi Jinping នឹងមានឆន្ទៈក្នុងការដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងទៅលើទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ឬបញ្ចប់ការគាំទ្ររបស់ខ្លួនចំពោះយោធាអ៊ីរ៉ង់ដែរឬទេ ដោយសារតែសារៈសំខាន់របស់អ៊ីរ៉ង់ចំពោះទីក្រុងប៉េកាំងក្នុងនាមជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រទប់ទល់នឹងសហរដ្ឋអាមេរិក។

 រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក Marco Rubio បានប្រាប់ Fox News នៅលើយន្តហោះ Air Force One ថា ការជួយដោះស្រាយវិបត្តិនេះក៏នឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសចិនផងដែរ ដោយសារនាវាជាច្រើនរបស់ខ្លួនជាប់គាំងនៅក្នុងឈូងសមុទ្រពែរ្ស ហើយការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនឹងប៉ះពាល់ដល់អ្នកនាំចេញរបស់ចិន។

 សម្រាប់លោក Xi Jinping ការលក់អាវុធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅឱ្យតៃវ៉ាន់ ដែលជាកោះប្រជាធិបតេយ្យដែលចិនទាមទារ នឹងក្លាយជាចំណុចចម្បង។

ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Xinhua បានរាយការណ៍នៅថ្ងៃនេះ (១៤) ថា លោក Xi Jinping បានប្រាប់លោក Trump ថា ប្រសិនបើបញ្ហាតៃវ៉ាន់មិនត្រូវបានដោះស្រាយបានល្អទេ ប្រទេសទាំងពីរអាចនឹងប៉ះទង្គិចគ្នា ឬអាចមានជម្លោះ ដែលនឹងជំរុញទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុង "ស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង"។

 នៅថ្ងៃពុធ (១៣) ប្រទេសចិនបានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងរបស់ខ្លួនចំពោះការលក់អាវុធទៅឱ្យទីក្រុងតៃប៉ិ ហើយស្ថានភាពនៃកញ្ចប់ថវិកាចំនួន១៤ ពាន់លានដុល្លារដែលកំពុងរង់ចាំការយល់ព្រមពីលោក Trump នៅតែមិនច្បាស់លាស់។

សហរដ្ឋអាមេរិកមានកាតព្វកិច្ចផ្នែកច្បាប់ក្នុងការផ្តល់អាវុធដល់តៃវ៉ាន់សម្រាប់ការពារខ្លួន ទោះបីជាមិនមានទំនាក់ទំនងការទូតជាផ្លូវការក៏ដោយ។

លោក Ronan Fu អ្នកស្រាវជ្រាវជំនួយនៅវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវឈានមុខគេរបស់តៃវ៉ាន់ គឺ Academia Sinica បាននិយាយថា "លោក Trump មិនមានសន្លឹកបៀច្រើននៅក្នុងដៃរបស់គាត់ទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថាលោក Trump មិនមើលឃើញស្ថានភាពបែបនោះទេ"។

លោក Xi Jinping គ្រោងនឹងទៅទស្សនកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិកនៅចុងឆ្នាំនេះ ដែលនឹងជាដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរបស់លោកចាប់តាំងពីលោក Trump វិលត្រឡប់មកកាន់តំណែងវិញនៅឆ្នាំ 2025។

ប្រភព៖ Reuters