តើប្រទេសណាខ្លះអាចជាគោលដៅបន្ទាប់របស់លោក Trump បន្ទាប់ពីប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា?

អាណត្តិទីពីររបស់លោក Donald Trump ជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកកំពុងត្រូវបានកំណត់ និងចងចាំសម្រាប់មហិច្ឆតាគោលនយោបាយការបរទេសរបស់លោក។ លោក Trump បានបន្តការគំរាមកំហែងរបស់លោកប្រឆាំងនឹងប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ដោយចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតី និងភរិយាពីលំនៅដ្ឋានដែលមានការយាមកាមយ៉ាងតឹងរ៉ឹងរបស់ពួកគេនៅទីក្រុង Caracas ក្នុងការវាយឆ្មក់ពេលយប់ដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយ។ លោក Trump បានពិពណ៌នាអំពីប្រតិបត្តិការនេះថាជាការរស់ឡើងវិញនៃគោលលទ្ធិម៉នរ៉ូ (Monroe Doctrine) ឆ្នាំ 1823 ដោយបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការត្រួតត្រារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅអឌ្ឍគោលខាងលិច ដែលត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជា "គោលលទ្ធិុដនរ៉ូ "Donroe Doctrine"។

គោលលទ្ធិ Monroe ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមប្រធានាធិបតីអាមេរិកដែលបានប្រកាសប្រើប្រាស់គឺលោក James Monroe ខណៈពេលដែលការផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះទៅជា Donroe អាចជាការសម្តែងពាក្យជាមួយឈ្មោះរបស់លោក Donald Trump។

 បញ្ជីប្រទេស និងទឹកដីខាងក្រោមនេះត្រូវបានចងក្រងដោយ BBC ពីការព្រមានដែលលោក Trump បានផ្ញើទៅកាន់ប្រទេសដទៃទៀតនៅក្នុងដែនឥទ្ធិពលរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃថ្មីៗនេះ៖ ហ្គ្រីនលែន Greenland សហរដ្ឋអាមេរិកមានមូលដ្ឋានយោធាមួយរួចហើយនៅ Greenland គឺមូលដ្ឋានអវកាស (Pituffik Space Base) ប៉ុន្តែអ្វីដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិកម្នាក់នេះចង់បានគឺកោះទាំងមូល «យើងចង់បានកោះហ្គ្រីនលែនឈរលើទស្សនៈសន្តិសុខជាតិ» លោកបានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មាន ដោយបន្ថែមថាតំបន់នេះត្រូវបាន «គ្របដណ្តប់ទាំងស្រុងដោយកប៉ាល់ចិន និងរុស្ស៊ី»។

 កោះអាកទិកដ៏ធំនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃព្រះរាជាណាចក្រដាណឺម៉ាក ហើយមានទីតាំងស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល 3,200 គីឡូម៉ែត្រភាគឦសាននៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ កោះហ្គ្រីនលែនសម្បូរទៅដោយរ៉ែដ៏កម្រ ដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការផលិតស្មាតហ្វូន រថយន្តអគ្គិសនី និងឧបករណ៍យោធា បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសចិនផលិតរ៉ែដ៏កម្រច្រើនជាងសហរដ្ឋអាមេរិក។

កោះនេះក៏មានទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រនៅមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកខាងជើងផងដែរ ដែលផ្តល់នូវការចូលទៅកាន់រង្វង់អាកទិកដែលកាន់តែមានសារៈសំខាន់ ខណៈដែលផ្ទាំងទឹកកកប៉ូលរលាយនៅក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ ដែលអាចបើកផ្លូវដឹកជញ្ជូនថ្មីៗ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីហ្គ្រីនលែន លោក Jens Frederik Nielsen បានឆ្លើយតបទៅនឹងលោក Trump ដោយហៅគំនិតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការគ្រប់គ្រងកោះនេះថា «ជាការស្រមើស្រមៃ» «មិនមានសម្ពាធទៀតទេ គ្មានការណែនាំទៀតទេ និងគ្មានការស្រមើស្រមៃនៃការបញ្ចូលទឹកដីនេះទៀតទេ យើងបើកចំហចំពោះការចរចា យើងបើកចំហចំពោះការពិភាក្សា ប៉ុន្តែអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងត្រូវតែកើតឡើងតាមរយៈបណ្តាញសមស្រប និងដោយការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ»។

 

កូឡុំប៊ី Colombia

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានម៉ោងបន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក...ក្នុងប្រតិបត្តិការប្រឆាំងនឹងប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា លោក Trump បានព្រមានប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី Gustavo Petro ឱ្យ "ប្រយ័ត្នខ្លួន" កូឡុំប៊ី ដែលជាប្រទេសជិតខាងភាគខាងលិចរបស់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា តាមពិតមានទុនបំរុងប្រេងយ៉ាងច្រើន និងជាអ្នកផលិតមាស ប្រាក់ ត្បូងមរកត ផ្លាទីន និងធ្យូងថ្មដ៏សំខាន់។ កូឡុំប៊ីក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលសំខាន់សម្រាប់ការជួញដូរគ្រឿងញៀននៅក្នុងតំបន់នេះផងដែរ ជាពិសេសកូកាអ៊ីន។

ចាប់តាំងពីសហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្តើមវាយប្រហារកប៉ាល់នៅតំបន់ការ៉ាប៊ីន និងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកភាគខាងកើតកាលពីខែកញ្ញាឆ្នាំមុន ដោយអះអាងដោយគ្មានភស្តុតាងថាពួកគេកំពុងដឹកជញ្ជូនគ្រឿងញៀន លោក Trump បានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះដ៏ក្តៅគគុកជាមួយប្រធានាធិបតីឆ្វេងនិយមរបស់ប្រទេសកូឡុំប៊ី។ រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើប្រធានាធិបតី Petro កាលពីខែតុលាឆ្នាំមុន ដោយបញ្ជាក់ថាលោកបានអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន "រីកចម្រើន និងរុងរឿង" ក្នុងអំឡុងពេលសម្ភាសន៍នៅលើយន្តហោះ Air Force One កាលពីថ្ងៃអាទិត្យសប្តាហ៍មុន លោក Trump បាននិយាយថា ប្រទេសកូឡុំប៊ីកំពុងត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយបុរសមានជម្ងឺម្នាក់ដែលចូលចិត្តផលិតកូកាអ៊ីន និងលក់វាទៅឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក។

លោក Trump បានបន្ថែមថា "គេនឹងមិនអាចធ្វើបែបនេះបានយូរទៀតទេ" ហើយនៅពេលសួរអំពីសហរដ្ឋអាមេរិក... ថាតើប្រតិបត្តិការនឹងកំណត់គោលដៅប្រទេសកូឡុំប៊ីដែរឬទេ លោក Trump បានឆ្លើយតបថា "នោះស្តាប់ទៅគួរឱ្យជឿជាក់សម្រាប់ខ្ញុំ"។

តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ ប្រទេសកូឡុំប៊ីគឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ដោយទទួលបានជំនួយយោធារាប់រយលានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន។

 

អ៊ីរ៉ង់ Iran

បច្ចុប្បន្នអ៊ីរ៉ង់កំពុងប្រឈមមុខនឹងការតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលយ៉ាងទូលំទូលាយ ហើយលោក Trump បានព្រមានថាអាជ្ញាធរអ៊ីរ៉ង់នឹងប្រឈមមុខនឹង "ការវាយប្រហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ" ប្រសិនបើអ្នកតវ៉ាស្លាប់។ លោកបានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មាននៅលើយន្តហោះ Air Force One ថា "យើងកំពុងតាមដានយ៉ាងដិតដល់ ប្រសិនបើពួកគេចាប់ផ្តើមសម្លាប់មនុស្សដូចកាលពីអតីតកាល ខ្ញុំគិតថាពួកគេនឹងប្រឈមមុខនឹងការវាយប្រហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីសហរដ្ឋអាមេរិក"។

តាមទ្រឹស្តី អ៊ីរ៉ង់ស្ថិតនៅក្រៅវិសាលភាពដែលបានកំណត់នៅក្នុង "គោលលទ្ធិ "Donroe Doctrine" ប៉ុន្តែលោក Trump បានគំរាមកំហែងចាត់វិធានការបន្ថែមទៀតប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិកបានវាយប្រហាររោងចក្រនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់កាលពីឆ្នាំមុន ការវាយប្រហារនោះបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីអ៊ីស្រាអែលបានបើកប្រតិបត្តិការទ្រង់ទ្រាយធំមួយដើម្បីបំផ្លាញសមត្ថភាពអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ ដែលនាំឱ្យមានជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-អ៊ីរ៉ង់រយៈពេល 12 ថ្ងៃ។

ក្នុងអំឡុងពេលនៃកិច្ចប្រជុំរបស់ពួកគេនៅរីសត Mar-a-Lago កាលពីសប្តាហ៍មុន អ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាជាប្រធានបទសំខាន់នៃការពិភាក្សា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិកក៏បានរាយការណ៍ផងដែរថា លោក Netanyahu បានលើកឡើងពីលទ្ធភាពនៃការវាយប្រហារថ្មីលើអ៊ីរ៉ង់នៅឆ្នាំ 2026។

 ម៉ិកស៊ិក Mexico

នៅពេលដែលលោក Trump ឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ 2016 លោកតបានកំណត់ដោយការសន្យារបស់លោកក្នុងការ "សាងសង់របង" តាមបណ្តោយព្រំដែនភាគខាងត្បូងរបស់លោកជាមួយម៉ិកស៊ិក។

ហើយនៅថ្ងៃដំបូងដែលលោកវិលត្រឡប់មកកាន់តំណែងវិញនៅឆ្នាំ 2025 លោក Trump បានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិមួយដោយប្តូរឈ្មោះឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិកទៅជា "ឈូងសមុទ្រអាមេរិក"។

លោកតែងតែអះអាងជាញឹកញាប់ថារដ្ឋាភិបាលម៉ិកស៊ិកមិនបានធ្វើអ្វីគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបញ្ឈប់ការជួញដូរគ្រឿងញៀន និងអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ចូលទៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកនោះទេ។

កាលពីថ្ងៃអាទិត្យសប្តាហ៍មុន លោក Trump បាននិយាយថាគ្រឿងញៀនកំពុង "ហូរចូល" ឆ្លងកាត់ម៉ិកស៊ិក ដោយបន្ថែមថា "យើងនឹងត្រូវធ្វើអ្វីមួយ" ហើយថាក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀនម៉ិកស៊ិក "រឹងមាំខ្លាំងណាស់"។ប្រធានាធិបតីម៉ិកស៊ិក Claudia Shenabaum បានបដិសេធជាសាធារណៈអំពីលទ្ធភាពនៃការវាយប្រហារដោយយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងប្រតិបត្តិការយោធានឹងត្រូវបានធ្វើឡើងនៅលើដីម៉ិកស៊ិក។

 

គុយបា Cuba

ប្រទេសកោះនេះ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅចម្ងាយត្រឹមតែ 145 គីឡូម៉ែត្រភាគខាងត្បូងនៃរដ្ឋផ្លរីដា បានស្ថិតនៅក្រោមទណ្ឌកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 ហើយមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡារបស់លោក Nicolás Maduro។

លោក Trump បាននិយាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា អន្តរាគមន៍យោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកគឺមិនចាំបាច់ទេ ពីព្រោះប្រទេសគុយបា "ជិតដួលរលំហើយ"លោកបាននិយាយថា "ខ្ញុំគិតថាយើងមិនបាច់ធ្វើអ្វីឡើយ" "មើលទៅវានឹងដួលរលំ"។លោកបានបន្ថែមថា "ខ្ញុំមិនដឹងថាពួកគេអាចត្រដរបានយូរប៉ុណ្ណាទេ ប៉ុន្តែប្រទេសគុយបាគ្មានប្រាក់ចំណូលឡើយឥឡូវនេះ""ប្រាក់ចំណូលទាំងអស់របស់ពួកគេបានមកពីប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ពីប្រេងរបស់វេណេស៊ុយអេឡា"។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Marco Rubio ដែលជាកូនប្រុសរបស់ជនអន្តោប្រវេសន៍គុយបា បានអំពាវនាវជាប់លាប់ឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូររបបនៅក្នុងប្រទេសគុយបា។ លោកបានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា "នៅពេលដែលប្រធានាធិបតីនិយាយ អ្នកគួរតែស្តាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់"។

លោកបាននិយាយថា "ប្រសិនបើខ្ញុំរស់នៅក្នុងទីក្រុងហាវ៉ាណា ហើយនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាល ខ្ញុំនឹងព្រួយបារម្ភណ៍"។

សេនាមេឃ

ប្រភព ៖ BBC